به گزارش روابط عمومی دانشکده پیراپزشکی همدان، رئیس دانشگاه علوم پزشکی همدان در آیین گرامیداشت هفته کتاب و کتاب خوانی و روز کتابدار اظهار داشت: مطالعه و کتاب‌خوانی مقدمه فهم انسان و جهان است و هرچه دامنه مطالعات افراد گسترده‌تر باشد، نگاه آن‌ها از سطح فردی و محلی فراتر می‌رود.

**تأکید رییس دانشگاه علوم پزشکی همدان بر ضرورت بازگشت فرهنگ مطالعه در جامعه

دکتر بهروز کارخانه ای بر اهمیت مطالعه مستمر، فهم مکاتب فکری و نقش کتاب در ارتقای قدرت فکری و رفتاری جامعه تأکید کرد و خواستار تقویت جریان کتاب‌خوانی از مدارس تا دانشگاه‌ها شد.

وی افزود: جامعه ما با سرانه مطالعه بسیار پایین مواجه است و بر اساس برخی پیمایش‌ها متوسط مطالعه به‌حدی پایین است که نمی‌توان به آن تکیه کرد و این وضعیت برای آینده اجتماعی و فرهنگی کشور مناسب نیست.

رییس دانشگاه علوم پزشکی همدان خاطرنشان کرد: مطالعه باعث می‌شود انسان بفهمد چه اندازه جهان بزرگ و ناشناخته است؛ این نخستین اثر مثبت کتاب‌خوانی است که انسان را به سمت کاوش و فروتنی علمی سوق می‌دهد.

وی تشریح کرد: مطالعه به انسان آرامش می‌دهد و بخش بزرگی از آن وارد ناخودآگاه می‌شود و در موقعیت‌های مختلف در قالب بیان، تحلیل یا تصمیم‌گیری بروز پیدا می‌کند؛ همین فرآیند موجب گسترش دایره لغات و افزایش توان ارتباطی افراد می‌شود.

دکتر کارخانه‌ای بیان کرد: یکی از چالش‌های جامعه ما نداشتن مطالعه جدی است و همین باعث می‌شود که بسیاری از سخنان و تحلیل‌ها تکراری، کلیشه‌ای و بدون پشتوانه علمی باشد. افراد باید پیش از سخن‌گفتن یا حضور در هر جمعی مطالعه داشته باشند تا حرف تازه‌ای برای عرضه وجود داشته باشد.

وی اضافه کرد: کتاب خوب می‌تواند نگاه ما به انسان، اخلاق، جامعه و جهان را عمیق کند و مطالعه مکاتب فلسفی، اجتماعی و اخلاقی به درک بهتر پدیده‌ها کمک می‌کند. بسیاری از سوءتفاهم‌های فکری و اجتماعی به دلیل ناآگاهی از مکتب‌ها و نظریه‌هاست.

رییس دانشگاه علوم پزشکی همدان ادامه داد: در حوزه‌های مختلف مانند فلسفه، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و اخلاق دیدگاه‌های متنوعی وجود دارد که بدون مطالعه نمی‌توان آن‌ها را فهم کرد. برای مثال، کتاب‌های اخلاق تحلیلی یا اخلاق نوین نشان می‌دهند که بسیاری از داوری‌ها و برداشت‌های ما نیازمند بازنگری است.

دکتر کارخانه‌ای گفت: ادبیات خشونت، تاریخ خشونت و تحول آن از خشونت آشکار تا خشونت پنهان موضوعات مهمی هستند که مطالعه آن‌ها نشان می‌دهد چگونه جامعه‌های انسانی تغییر می‌کنند و چگونه خشونت از رفتار آشکار به رفتارهای پیچیده و پنهان تبدیل شده است.

وی یادآور شد: آینده رفتار انسانی و جامعه‌شناسی خشونت به‌گونه‌ای تحلیل می‌شود که حتی جنگ‌ها نیز به سمت درونی‌شدن و تبدیل به درگیری‌های فرد با خود حرکت کرده‌اند؛ این نکته اهمیت مطالعه و فهم عمیق رفتار انسان را بیشتر نشان می‌دهد.

رییس دانشگاه علوم پزشکی همدان تبیین کرد: مطالعه باید هم تخصصی و هم عمومی باشد. یک پزشک تنها با دانستن دانش پزشکی کامل نمی‌شود؛ باید اخلاق، جامعه‌شناسی، فلسفه و دیگر حوزه‌ها را نیز در حد لازم بشناسد. به تعبیر جالینوس، طبیب واقعی کسی است که طب، الهیات و ریاضیات را بداند.

دکتر کارخانه‌ای تأکید کرد: ما باید دیدگاه‌مان را از نگاه بسته و محلی به نگاه انسانی و جهانی تغییر دهیم. مطالعه، ذهن را از تعصبات رها می‌کند و انسان را به سمت حقیقت‌جویی و فهم گسترده‌تر سوق می‌دهد.

وی در پایان گفت: کتاب‌خوانی یک ضرورت است نه توصیه؛ همه ما باید تلاش کنیم فرهنگ مطالعه را در جامعه تقویت کنیم، کتاب هدیه بدهیم، مطالعه را ترویج کنیم و دیگران را به خواندن تشویق کنیم.

**کتابداران نقش کلیدی در ارتقای دانش و سلامت ذهنی جامعه دارند

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی همدان، بر اهمیت ترویج فرهنگ مطالعه، جایگاه کتابداران و نقش آن‌ها در ارتقای دانش و سلامت ذهنی دانشجویان و اعضای هیئت علمی تأکید کرد.

دکتر علیرضا سلطانیان اظهار کرد: واقعیت این است که کتابخوانی در دهه‌های اخیر در جامعه ما محجور شده و بسیاری از دانشجویان و اعضای هیئت علمی تنها به مطالعه کتاب‌های درسی محدود شده‌اند.

وی افزود: در یکی از کلاس‌های خود از دانشجویان پی‌اچ‌دی پرسیدم چند نفر از آن‌ها تا کنون چهار یا پنج کتاب غیر از دروس دانشگاهی خوانده‌اند و تنها تعداد معدودی پاسخ مثبت دادند. این امر نشان‌دهنده ضرورت فرهنگ‌سازی برای مطالعه و استفاده از منابع معتبر علمی است.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه ادامه داد: تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که کتاب‌های غیر درسی می‌خوانند، روابط اجتماعی گسترده‌تر و توانمندی ذهنی بالاتری دارند. این موضوع اهمیت دارد زیرا مطالعه می‌تواند نقش پیشگیرانه در سلامت ذهنی و کاهش خطر بیماری‌هایی مانند آلزایمر داشته باشد.

 وی تبیین کرد: کسانی که در مراحل اولیه آلزایمر هستند، با خواندن کتاب، یادگیری زبان دوم، حل جدول سودوکو و فعالیت‌های مشابه، می‌توانند اثرات این بیماری را کاهش دهند؛ کتابخوانی مثل یک واکسن ذهنی برای آینده است.

دکتر سلطانیان با اشاره به تأثیر فضای مجازی بر کاهش زمان مطالعه گفت: بخش زیادی از وقت روزانه افراد صرف مطالب بدون منبع و اعتبار در فضای مجازی می‌شود، در حالی که کتاب‌های معتبر دارای نویسنده و ناشر مشخص هستند و امکان بررسی علمی آن‌ها وجود دارد. وی خواستار توجه ویژه دانشجویان و کارکنان به مطالعه منابع مستند و قابل استناد شد تا مهارت علمی و پژوهشی آن‌ها ارتقا یابد.

وی همچنین به وضعیت کتابخانه‌های دانشگاه اشاره کرد و بیان کرد: متأسفانه کاهش نیروها و تغییر پست‌های کتابداران باعث شده بسیاری از فارغ‌التحصیلان رشته کتابداری علاقه‌ای به فعالیت در کتابخانه‌ها نداشته باشند. معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه افزود: نگاه سنتی به کتابداری و عدم استفاده از توانایی‌های تکنولوژیک کتابداران، موجب شده نقش این افراد کمتر دیده شود، در حالی که کتابدار باید نقش هدایتگر در جستجو و استفاده از منابع علمی را ایفا کند.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه در ادامه گفت: فارغ‌التحصیلان کتابداری می‌توانند دانشجویان و اعضای هیئت علمی را در استفاده صحیح از منابع علمی، اصول ریویو آرتیکل و جستجوی علمی هدایت کنند. این مهارت‌ها نه تنها به بهره‌وری علمی دانشگاه کمک می‌کند، بلکه جایگاه کتابداران را در جامعه علمی تثبیت می‌کند. وی تأکید کرد که پست کتابدار باید به‌درستی ارزش‌گذاری شود و از تبدیل آن به امور دیگر جلوگیری شود تا فرهنگ مطالعه و پژوهش در دانشگاه‌ها تقویت شود.

وی در پایان خطاب به دانشجویان و کتابداران گفت: هر فرد باید توانایی‌ها و مهارت‌های خود را به جامعه عرضه کند و از منابع علمی به بهترین شکل استفاده کند. کتابداران با هدایت درست، می‌توانند مسیر پژوهش و یادگیری علمی را روشن کنند و تأثیر قابل توجهی در توسعه علمی دانشگاه و کشور داشته باشند.

دکتر سید عابدین حسینی آهنگری، معاون بین‌الملل دانشگاه و عضو هیئت علمی گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی نیز بر اهتمام رئیس دانشگاه به اهمیت مطالعه و کتاب‌خوانی تاکید کرد و اظهار داشت: دکتر بهروز کارخانه‌ای رئیس دانشگاه علوم پزشکی همدان، رویه‌ای را در جلسات هیئت‌رئیسه پایه‌گذاری کرده‌اند که در هر جلسه یک کتاب معرفی می‌شود و به مطالعه ارزش ویژه‌ای قائل هستند. این اقدام بی‌شک فرهنگ مطالعه را در بدنه دانشگاه، کارکنان و دانشجویان گسترش خواهد داد.

وی افزود: اهمیت آگاهی، خودشناسی و خداشناسی از اهداف اصلی رشته و گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی است و کتابداران و دانشجویان این گروه نقش بسیار ارزشمندی در ارتقای سواد سلامت دارند.

**رییس دانشکده پیراپزشکی همدان: کتابداران موتور محرکه فرهنگ مطالعه‌اند

دکتر محمدرضا امیری، رئیس دانشکده پیراپزشکی، نیز در این مراسم با بیان اهمیت توسعه فرهنگ مطالعه در جامعه، گفت: نقش کتابداران و دانش شناسی پزشکی در ایجاد دسترسی به دانش و تقویت سیاست‌گذاری‌های دانشی در حوزه سلامت غیرقابل انکار است.

وی با بیان اینکه قدرت واقعی جامعه ناشی از دانش است و این دانش است که به انسان و جامعه قدرت می‌بخشد، عنوان کرد: متأسفانه وضعیت مطالعه و کتابخوانی در جامعه ما رضایت‌بخش نیست و نیازمند ریشه‌یابی و اصلاح است.

وی افزود: تغییر عنوان رشته کتابداری  در وزارت علوم به «علم اطلاعات و دانش‌شناسی» اقدام مؤثری در این زمینه محسوب و نشان‌دهنده اهمیت دانش و اطلاعات در جامعه امروز است.

رئیس دانشکده پیراپزشکی خاطرنشان کرد: کتابداران در کتابخانه‌های آموزشگاه ها نقش مهمی در ایجاد فرهنگ مطالعه دارند، اما متأسفانه حذف پست کتابدار از مدارس ضربه بزرگی به این روند زده است. فرهنگ مطالعه باید از مدرسه آغاز شود و نقش کتابداران در این مسیر بسیار کلیدی است.

دکتر امیری که مدیر گروهی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی دانشکده پیراپزشکی را عهده دار است  به تاریخچه این رشته در دانشگاه دانشگاه علوم پزشکی همدان اشاره کرد و گفت:  مقطع کارشناسی رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی از سال ۱۳۸۳ در دانشکده پیراپزشکی راه‌اندازی شده و با همکاری اساتید اخلاق‌مدار و فعال، توانسته به یکی از برترین گروه‌های این حوزه در سطح کشور تبدیل شود و از سال ۱۳۹۴ تیز در مقطع کارشناسی ارشد دانشجو جذب می کند و هر ساله در آزمون کارشناسی ارشد  رتبه های برتر و تک رقمی از دانش آموختگان این رشته دانشکده  پیراپزشکی  همدان هستند که این مایه مباهات است. 

وی در پایان اظهار کرد: ما دانشجویان خود را برای توسعه فرهنگ مطالعه و استفاده از اطلاعات علمی پرورش می‌دهیم تا بتوانند در جامعه نقش مؤثری در ارتقای فرهنگ مطالعه و سیاست‌گذاری‌های دانشی داشته باشند و از تمامی همکاران خود تشکر می‌کنم.

**کتابخانه مرکزی و مرکز اطلاع رسانی دانشگاه در حوزه ترجمان دانش، رتبه اول در بین دانشگاه‌های تیپ ۲ کشور

 دکتر حسین وکیلی، مدیر مرکز اطلاع‌رسانی پزشکی و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی همدان در این مراسم گزارشی جامع از فعالیت‌ها و دستاوردهای کتابخانه مرکزی ارائه داد و بر نقش مخازن و سامانه‌های انتقال تجربه در حوزه سلامت تأکید کرد.

 وی بیان کرد: نرم‌افزار کتابخانه مرکزی با آخرین ورژن خود در سطح کشور، خدمات اطلاعاتی متنوعی را به دانشجویان، اساتید، محققان دانشگاه و حتی افراد خارج از دانشگاه ارائه می‌کند و در حال حاضر 17707عنوان کتاب الکترونیکی در این سامانه بارگذاری شده است.

مدیر اطلاع‌رسانی پزشکی و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: بودجه خرید منابع چاپی و الکترونیکی دانشگاه در سال ۱۴۰۴ بالغ بر ۸۴۰ میلیون تومان بوده و طی هشت ماه گذشته بیش از یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان منابع الکترونیکی خریداری شده است که نسبت به سال گذشته ۶۰ درصد افزایش داشته است. در مجموع ۱۸۲۳ عنوان کتاب چاپی و ۱۱۲۹ عنوان کتاب الکترونیکی به سامانه افزوده شده و تمام این منابع در اختیار کتابخانه‌های بیمارستانی و دانشکده‌ای قرار گرفته است.

وی همچنین به ارائه آماری کلی از مجموعه کتابخانه‌ها پرداخت و گفت: در کتابخانه مرکزی ۴۹۴۱۴ کتاب چاپی و ۱۷۷۷ عنوان کتاب الکترونیکی موجود است و در کتابخانه‌های دانشکده‌ای و بیمارستانی دانشگاه، ۷۰۱۵ کتاب دیگر موجود می‌باشد. مجموع منابع اطلاعاتی دانشگاه شامل کتاب‌های چاپی و الکترونیکی بیش از ۱۳۷ هزار عنوان است که طرح‌های تحقیقاتی و پایان‌نامه‌ها آمار جداگانه‌ای دارند.

دکتر وکیلی مفرد ادامه داد: سامانه ثبت نام و صدور گواهی‌های الکترونیکی، فعالیت اداره علم‌سنجی، به‌روزرسانی وب‌سایت کتابخانه مرکزی، مدیریت پایگاه‌های اطلاعاتی و برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای اعضای هیئت علمی، دانشجویان و کارکنان دانشگاه از دیگر فعالیت‌های مهم کتابخانه است. در هشت ماه گذشته ۱۶ کارگاه برای اعضای هیئت علمی، ۴۵ کارگاه برای دانشجویان و ۲۴ کارگاه برای کارکنان برگزار شده است.

مدیر اطلاع‌رسانی پزشکی و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی همدان تصریح کرد: در حوزه ترجمان دانش، کتابخانه مرکزی با تشکیل گروه‌های تخصصی و استفاده از اعضای هیئت علمی پژوهشی دانشگاه، موفق به کسب رتبه اول در بین دانشگاه‌های تیپ ۲ کشور شده است و بیش از ۴۰ خبر پژوهشی و ۴۰ محتوای آموزشی شامل فیلم و پادکست در سامانه بارگذاری شده است.

وی در پایان یادآور شد: دسترسی به پایگاه‌های اطلاعاتی، رتبه‌بندی دانشگاه و فعالیت‌های اداره علم‌سنجی موجب ارتقای سطح علمی دانشگاه شده و تلاش‌های کارکنان کتابخانه و حمایت معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه، این دستاوردها را ممکن ساخته است. در ادامه مراسم، فاطمه حیدری، دبیر انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی دانشگاه به معرفی این انجمن پرداخت و اقدامات صورت‌گرفته در آن را تشریح کرد.

دکتر نادیا صنیعی، عضو هیئت علمی دانشکده پیراپزشکی نیز درباره بازار کار و نقش دانش‌آموختگان رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی در جامعه سخن گفت و تصریح کرد: تعاملات کتابداران و فرهیختگان در تبیین جایگاه این رشته اهمیت فراوانی دارد.

 

گفتنی است در این مراسم علاوه بر برگزاری مسابقات علمی و مهیج، سخنرانی دبیر انجمن علمی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی، اجرای گروه موسیقی و پخش کلیپ های حوزه کتاب و کتاب خوانی، تقدیر از کتابداران و فعالان عرصه کتاب در دانشگاه، دانشکده ها و  مراکز آموزشی درمانی از سوی معاونت تحقیقات و فناوری و تقدیر از اعضای هیئت علمی، فعالان انجمن کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی و دانشجویان برتر رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی از سوی دانشکده پیراپزشکی انجام شد.