❓سلام ممنون که وقت خودتون رو در اختیار ما قراردادید، مختصری در خصوص اهمیت مطالعه در انسان و فرهنگ مطالعه برای مخاطبان توضیح دهید؟ 

✅قبل از هرچیز، صحبتم را با توصیفی که جاحِظ، از ادیبان و دانشمندان مشهور جهان اسلام درباره کتاب، ارائه کرده، شروع کنم:« کتاب، درختی است که همیشه پربار و پرمیوه و ثمر است. کتاب، هم نشینی است که تو را خسته و ملول نمی­سازد. دوستی است که تو را فریب نمی‌دهد. رفیقی است که به تو آزار نمی­رساند. اگر مطالعه کتاب هیچ فایده ای نداشته باشد، جز همین که تو را از ایستادن بیهوده در منزل و نگاه کردن به عابران باز دارد، کفایت می­کند».

متأسفانه واقعیتی که در جامعه ما وجود دارد این است که میزان مطالعه و کتاب خوانی از دهه ها قبل تاکنون وضعیت خوبی نداشته و ندارد. ما در یک جامعه بی مطالعه به سر می­بریم. اگر بخواهیم به علت این امر بپردازیم باید اشاره کنم که اولا اینکه اهمیت مطالعه و کتاب­خوانی چیست؟ فکر نمی کنم بر کسی اهمیت و نقش مطالعه در جامعه پوشیده باشد. به نظر من اگر کسی اهمیت دانش و اطلاعات را نداند، در جهل مرکب است.  ولی اینکه چرا مطالعه انجام نمی‌شود، خود داستانی دیگر است. عادت به مطالعه کردن یک فرهنگ است و فرهنگ سه لایه دارد: مفروضات اساسی، ارزش­ها و رفتارها. خود مطالعه یک رفتار است که از باورها و ارزش­های فرد شکل می گیرد. همانطور که گفتم اهمیت مطالعه و نقش آگاهی در زندگی به غیر از آن­هایی که در جهل مرکب هستند، ‌ به نظر من به عنوان مفروضات اساسی همه قرار گرفته است. اما مشکل اصلی در لایه های بعدی یعنی ارزش­ها و خود رفتار مطالعه است که این سطح پایین از میزان مطالعه را برای ما رقم زده است. لایه ارزش در بروز هر رفتاری، بسیار مهم است. نقش ارزش­گذاری یک رفتار(در اینجا مطالعه) هم تابع ویژگی­های شخیتی فرد و هم شرایط اجتماعی یک جامعه است.

❓با مشغله های روزانه امروز چگونه میتوانیم خود را مقید به مطالعه کنیم؟

✅ اگر در یک خانواده، در یک سازمان و به طور عام تر در یک جامعه‌ جایگاه دانش و مقام افراد آگاه و دانشمند به خوبی ارج نهاده شود، طوری که مطالعه و آگاهی محوری، ارزشمند و به عنوان یک نیاز قلمداد شود، آن گاه افراد آن جامعه تلاش ­نند که در راستای آن ارزش رفتار کنند. اینکه بگوییم« مشغله های روزانه ممکن است ما را از مطالعه دور کند» یک توجیه درستی نیست. ما هیچوقت برای خوردن غذا در وعده های غذایی مشکلی نداریم و سر موقع به هر شکلی که شده آن را انجام می­دهیم. ما اگر به مطالعه به عنوان یک نیاز اساسی و یک ارزش فردی و اجتماعی و اخروی نگاه کنیم هیچوقت برای آن دچار ضیق وقت نخواهیم شد. اینجا مشکل مقید نکردن خود به مطالعه است و نه مشغله کاری. وگرنه هر کسی برای اختصاص حداقل 30 دقیقه به مطالعه واقعی مشکلی نخواهد داشت. این کار باید از خانواده شروع شود و در مدرسه این فرهنگ تقویت گردد.

 

❓تغییر نگاه به کتاب و کتاب خوانی در عصر حاضر چگونه است؟

✅عصر حاضر عصر بمباران اطلاعاتی است که از طریق فضای مجازی انجام می‌گیرد. وقتی صحبت از بمباران اطلاعات می شود، بار معنایی منفی برای بمباران وجود دارد که می تواند هم مخرب باشد و هم (مثل استفاده از انفجار در معادن برای استخراج) مثبت باشد. بمباران اطلاعاتی ناشی از فضای مجازی زمانی مخرب است که این اطلاعات اولا سطحی باشد و تأمل و اندیشیدن و تفکر انتقادی را به مخاطره بیاندازد و دوم در فضای مجازی، بیشتر منابع ارائه اطلاعات خود را متخصص هر امری می دانند و اطلاعات غلط بسیاری را به خورد جامعه داده که آسیب­های زیادی را تحمیل می­کنند. اما واقعیت فضای مجازی واقعیتی انکارناپذیر است که بخشی از رفتار اطلاع یابی افراد را تشکیل داده است. ولی مهم نحوه استفاده و گزینش اطلاعات درست برای مطالعه و هدر ندادن وقت ارزشمند خود برای مطالعه اطلاعات بی ارزش و غلط و سطحی است که این مسأله باید آموزش داده شود و سواد اطلاعاتی افراد جامعه را برای این مورد افزایش داد

 

❓ تفاوت ورق زدن کتاب با مطالعه کتاب های الکترونیکی و صوتی برای مخاطبان ما بیان می کنید؟

 ✅هر کدام از دو ابزار و محمل اطلاعاتی، کاربردها و معایب و مزایای خاص خود را دارد. ورق زدن کتاب و مطالعه کتاب سنتی، حس خوشایند و لذت بخشی به انسان می­دهد. اما کتاب­های الکترونیک از لحاظ هزینه و حجم بسیار مناسب است. در اینجا می­توان بنا به هدفی که از مطالعه داریم ابزار مطالعه خودمان را انتخاب کنیم.

❓در خصوص توجه قشر کودک، نوجوان و جوان به کتاب خوانی و راهکارها برای ارتقای فرهنگ مطالعه در کشور نظرات خود را بیان کنید؟

 ✅فرهنگ کتاب­خوانی همانطور که گفتم از خانواده شروع میشود و در مدرسه کامل می­گردد. در اینجا باید به خانواده‌ها آموزش داد که فرهنگ مطالعه را در بین فرزندان خودشان حاکم کنند. برای اینکار برنامه­ریزی کنند. کتابخانه های عمومی، نهادهای مهمی در کمک به خانواده هایی که به لحاظ اقتصادی توانایی خرید کتاب را ندارند، در ایجاد فرهنگ مطالعه می ­باشند. علاوه بر خانواده، مدارس مهم­ترین جایی هستند که در ایجاد فرهنگ عادت به مطالعه تأثیر بسزایی دارند. متأسفانه در همه آموزشگاه­ها و مدارس کشور جای کتابدار تحصیل کرده برای کمک به دانش آموزان در انتخاب و ترویج کتاب بسیار خالی است. حذف کتابدار از تشکیلات مدارس ضربه بزرگی به فرهنگ مطالعه و کتابخوانی بود که متأسفانه کلید خورد و این امر نیاز به بازنگری دارد که امیداورم این کار در اسرع وقت در آموزش و پرورش مد نظر قرار گیرد و به مرحله اجرایی برسد.

 

 ❓سخن پایانی شما در موضوع کتاب و کتاب خوانی ؟

✅جامعه کتاب­خوان، جامعه قدرتمندی است که از بسیاری آسیب­های اجتماعی  به دور خواهد بود. این جامعه، جامعه‌ای است که دولت را در اداره بهتر و با هزینه کمتر کمک می کند. پس امیداورم دولت در جهت افزایش فرهنگ مطالعه برنامه‌ریزی های بهتر داشته باشد و برای این کار سرمایه گذاری (نه هزینه) کند.